Czego już nie mogę, a na co nadal mam wpływ?
Po wypadku nie mamy wpływu na to, co już się wydarzyło. Uznanie tego, czego nie możemy zmienić, nie oznacza rezygnacji ze sprawczości. Nie chodzio to, by kontrolować to, czego kontrolować się nie da, ale by skupić energię na tym, na co nadal mamy wpływ.
Poczucie skuteczności
Odzyskiwanie poczucia skteczności nie musi oznaczać powrotu do tego, jak funkcjonowaliśmy wcześniej. To uczenie się nowych sposobów działania i stopniowe odzyskiwanie wpływu na własne życie.
Psycholog Albert Bandura opisywał pojęcie poczucia własnej skuteczności czyli przekonanie, że potrafimy podejmować działania i radzić sobie z trudnościami. Buduje się je poprzez osiąganie małych, realnych celów, podejmowanie decyzji i samodzielne wykonywanie codziennych zadań mimo ograniczeń.
Skuteczność to nie kontrola wszystkiego
Nie wszystko jest pod naszą kontrolą i właśnie to trzeba zaakceptować. Ale mamy wpływ na:
- udział w rehabilitacji,
- zadawanie pytań lekarzom i terapeutom,
- ustalanie własnych celów,
- stopniowe podejmowanie aktywności,
- sposób organizowania codzienności,
- korzystanie z pomocy innych,
- relacje społeczne,
- przygotowanie do powrotu do pracy lub nauki,
- szukanie nowych sposobów wykonywania codziennych czynności.
Ćwiczenie autorefleksyjnie
Zastanów się nad trzema sferami, najlepiej spisz na kartce:
Mam wpływ: np.: moje decyzje, cele rehabilitacyjne, sposób organizacji dnia, proszenie o pomoc, aktywność, relacje.
Jak się z tym czuję?
Mam częściowy wpływ: np.: tempo powrotu do sprawności, poziom zmęczenia, niektóre objawy, możliwość powrotu do określonych aktywności.
Co czuję?
Nie mam wpływu: np.: sam fakt, że doszło do wypadku, przeszłość, część konsekwencji urazu.
Co czuję?
Sprawczość to świadomy wpływ
Sprawczość nie oznacza, że trzeba wszystko robić samemu. To także umiejętność korzystania z pomocy, udział w rehabilitacji, podejmowanie własnych decyzji i stopniowe odzyskiwanie samodzielności.
Sprawczość można wyrażać także poprzez angażowanie się w promowanie zbiórek na swój cel. To sposób, by samemu mieć wpływ i ale pomagać innym.