Wypadek zmienił Twoje życie?
Nie wiesz, jakie świadczenia Ci przysługują ani gdzie szukać pomocy? Sprawdź nasz poradnik i dowiedz się, z jakich form wsparcia możesz skorzystać. Wypadek, którego skutkiem jest niepełnosprawność, to ogromne wyzwanie – nie tylko pod względem zdrowotnym, ale również finansowym. Dlatego warto wiedzieć, jakie prawa przysługują osobom poszkodowanym oraz o jakie świadczenia można się ubiegać. W zależności od okoliczności zdarzenia dostępne są różne formy wsparcia z ZUS, PFRON czy od ubezpieczyciela sprawcy.
Wypadek przy pracy a wypadek w czasie wolnym – jakie to ma znaczenie?
Wypadkiem przy pracy jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które powoduje uraz lub śmierć i pozostaje w związku z wykonywaną pracą. Może do niego dojść podczas wykonywania obowiązków służbowych, realizowania poleceń przełożonego lub pozostawania do dyspozycji pracodawcy, np. w drodze między siedzibą firmy a miejscem wykonywania pracy.
Jeżeli wypadek został uznany za wypadek przy pracy, poszkodowany może skorzystać ze świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Należą do nich:
- zasiłek chorobowy,
- świadczenie rehabilitacyjne,
- zasiłek wyrównawczy,
- jednorazowe odszkodowanie,
- renta z tytułu niezdolności do pracy,
- renta szkoleniowa,
- renta rodzinna.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku wypadku, do którego doszło w czasie wolnym, np. w domu, podczas aktywności rekreacyjnej czy prywatnego przemieszczania się. Takie zdarzenie nie daje prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Oznacza to między innymi brak możliwości ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie z ZUS oraz brak prawa do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru od pierwszego dnia niezdolności do pracy.
Zasiłek chorobowy – ile wynosi?
Wysokość zasiłku chorobowego zależy od okoliczności, w jakich doszło do wypadku.
Jeżeli wypadek miał miejsce podczas wykonywania pracy lub pozostawał w związku z obowiązkami zawodowymi, zasiłek wypłacany jest z ubezpieczenia wypadkowego i wynosi 100% podstawy wymiaru. Przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy, niezależnie od okresu podlegania ubezpieczeniu.
Jeżeli natomiast do wypadku doszło poza pracą, zastosowanie mają ogólne zasady wypłaty świadczeń chorobowych. Przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy (lub 14 dni w przypadku osób, które ukończyły 50. rok życia) pracownik otrzymuje wynagrodzenie chorobowe wynoszące co do zasady 80% podstawy wymiaru. Następnie wypłacany jest zasiłek chorobowy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Warto pamiętać, że odrębne zasady dotyczą również wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Dlatego tak ważne jest właściwe udokumentowanie okoliczności zdarzenia.
Świadczenie rehabilitacyjne – komu przysługuje?
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobie, która wykorzystała pełny okres pobierania zasiłku chorobowego, nadal pozostaje niezdolna do pracy, jednak dalsze leczenie lub rehabilitacja dają realne szanse na odzyskanie zdolności do jej wykonywania.
Świadczenie może zostać przyznane na okres do 12 miesięcy i być wypłacane jednorazowo lub w częściach. W przypadku świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego wynosi ono 100% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Wniosek należy złożyć do ZUS co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu zasiłkowego. Do dokumentów należy dołączyć dokumentację medyczną potwierdzającą dalszą niezdolność do pracy oraz rokowania dotyczące odzyskania sprawności. Decyzję poprzedza badanie przeprowadzone przez lekarza orzecznika ZUS. Od wydanego orzeczenia można wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w terminie 14 dni.
Renta z tytułu niezdolności do pracy – kto może ją otrzymać?
Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje osobom, które na skutek wypadku stały się całkowicie lub częściowo niezdolne do wykonywania pracy. Stopień niezdolności ocenia lekarz orzecznik ZUS.
Świadczenie może mieć formę:
- renty stałej – gdy brak jest rokowań na odzyskanie zdolności do pracy,
- renty okresowej – gdy istnieje szansa na poprawę stanu zdrowia,
- renty szkoleniowej – dla osób wymagających przekwalifikowania zawodowego,
- renty rodzinnej-– przysługującej członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty.
Wysokość renty zależy m.in. od stopnia niezdolności do pracy, przebiegu ubezpieczenia oraz wysokości odprowadzanych składek.
Jednorazowe odszkodowanie po wypadku przy pracy
– jak je uzyskać?
Jeżeli do wypadku doszło podczas pracy, a jego skutkiem jest stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, poszkodowany może ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie z ZUS.
Za stały uszczerbek uznaje się takie naruszenie sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy. Długotrwały uszczerbek oznacza natomiast naruszenie sprawności organizmu utrzymujące się dłużej niż 6 miesięcy, przy czym istnieje możliwość poprawy stanu zdrowia.
Świadczenie ma rekompensować skutki utraty zdrowia i może pomóc w sfinansowaniu leczenia, rehabilitacji, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego czy dostosowania mieszkania do potrzeb osoby z niepełnosprawnością.
Wysokość odszkodowania zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu ustalonego przez lekarza orzecznika ZUS. Za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku przysługuje kwota określona w obowiązujących przepisach, która jest corocznie waloryzowana.
Po wypadku należy niezwłocznie zgłosić zdarzenie pracodawcy, który sporządzi protokół powypadkowy lub kartę wypadku. Wniosek o jednorazowe odszkodowanie składa się dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, dołączając dokumentację medyczną oraz dokumentację powypadkową.
Dofinansowania z PFRON
– z jakiego wsparcia możesz skorzystać?
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) wspiera osoby z niepełnosprawnościami w rehabilitacji, aktywizacji zawodowej oraz codziennym funkcjonowaniu.
W ramach programów realizowanych przez PFRON można uzyskać m.in. dofinansowanie do:
-
- turnusów rehabilitacyjnych,
- zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych,
- likwidacji barier architektonicznych, technicznych i komunikacyjnych,
- rehabilitacji społecznej i zawodowej,
- podjęcia lub utrzymania aktywności zawodowej.
Jak ubiegać się o dofinansowanie z PFRON?
Aby otrzymać wsparcie, należy:
- Sprawdzić warunki przyznania wybranego programu. W większości przypadków wymagane jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności.
- Złożyć wniosek za pośrednictwem właściwego PCPR, MOPS lub MOPR, a w niektórych przypadkach bezpośrednio do PFRON.
- Dołączyć wymagane dokumenty, takie jak orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie czy dokumenty potwierdzające planowany zakup lub usługę.
- Złożyć dokumenty osobiście, pocztą albo elektronicznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia (SOW).
Aktualne programy, warunki oraz terminy naborów warto na bieżąco sprawdzać na stronie internetowej PFRON.
Podsumowanie
Po wypadku warto jak najszybciej ustalić, z jakich świadczeń można skorzystać. Rodzaj dostępnego wsparcia zależy przede wszystkim od okoliczności zdarzenia oraz skutków zdrowotnych, jakie ono spowodowało. Oprócz świadczeń z ZUS osoby z niepełnosprawnością mogą ubiegać się również o dofinansowania z PFRON, które pomagają sfinansować rehabilitację, zakup sprzętu czy dostosowanie mieszkania do nowych potrzeb.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swoich praw lub potrzebujesz pomocy w dochodzeniu należnych świadczeń i odszkodowania, warto skorzystać z pomocy specjalistów.